“Hàm Cá Mập”: Cái gai không ai dám nhổ!

Quyết định phá tòa nhà “Hàm Cá Mập” khiến dư luận xôn xao bởi tòa nhà này gắn với ký ức của nhiều người cũng như là tâm điểm tranh cãi của giới chuyên gia.

Cụ thể, quyết định được công bố ngày 5/3/2025, nhằm tạo không gian công cộng hiện đại, với kế hoạch xây dựng không gian ngầm 3 tầng phục vụ văn hóa, thương mại và đỗ xe. Dự án này nằm trong kế hoạch lớn, giải tỏa hơn 2 ha khu vực phía Đông Hồ Gươm, di dời trụ sở và nhà dân để tạo không gian công cộng.

Tòa nhà “Hàm Cá Mập” được hoàn thành năm 1993, nổi tiếng với hình dáng giống hàm cá mập. Ngay từ khi mới ra đời trong suốt quá trình hoạt động, tòa nhà nhận nhiều chỉ trích của giới chuyên gia về việc bị xem là “bức tường” chắn ngang, làm ngột ngạt cảnh quan lịch sử quanh Hồ Gươm.

Kiến trúc tòa nhà từng bị coi là trưởng giả, không liên quan tới không gian văn hóa quanh Bờ Hồ. Tòa nhà cũng được xây vào giai đoạn việc bảo tồn di sản cũng như quy hoạch kiến trúc đô thị không được quá coi trọng. Thời điểm đó, cả đất nước mới mở cửa hừng hực tinh thần xây dựng bê tông cốt thép ở mọi nơi.

Và dù nhiều người chỉ trích song “Hàm Cá Mập” vẫn là địa điểm cho thuê hàng quán đắt đỏ bậc nhất của Hà Nội với “view” kim cương khi nhìn Bờ Hồ. Từ lâu, dù nó là cái “gai” trong mắt giới kiến trúc, di sản và quy hoạch, nó vẫn nghiễm nhiên tồn tại sát Hồ Gươm- trái tim của Thủ đô. Vì vị trí đắc địa, “Hàm Cá Mập” là cái gai không ai dám nhổ, là cái sai không ai dám sửa.

Và, cái “gật đầu” mới đây của Hà Nội về việc kiên quyết phá “Hàm Cá Mập”, đồng thời quy hoạch lại không gian văn hóa quanh Hồ Gươm khiến giới chuyên gia nhiệt thành ủng hộ. Đã đến lúc, chúng ta cần làm cái phải làm để “trái tim Hà Nội” thêm sinh khí, thêm cô đặc văn hóa và tạo sức bật cho du lịch Thủ đô.

Nhiều người vẫn tiếc nuối “Hàm Cá Mập” bởi ký ức và sự thân quen. Trải chừng ấy năm ở “đất kim cương”, rõ ràng, tòa nhà trở nên thân thuộc cũng như gắn bó với kỷ niệm của biết bao phận người. Song, tiếc nhớ là chuyện của tiếc nhớ. Công trình không mang bất cứ giá trị di sản, văn hóa, thẩm mỹ lại tréo ngoe phá vỡ không gian Hồ Gươm thì đập là đúng!

Còn việc quy hoạch không gian ngầm phục vụ văn hóa, bãi đỗ xe, thương mại sau khi phá “Hàm Cá Mập” cũng dấy nên nhiều lo ngại chính đáng. Đó là nỗi lo về quá tải sức chứa khi người dân đổ về quá đông, phá vỡ không gian văn hóa đặc thù của Hồ Gươm. Tất cả những ý kiến đóng góp xây dựng đều xứng đáng lắng nghe. Nếu thấy cần, các chuyên gia quy hoạch cũng cần giải được những bài toán mà dư luận hay chuyên gia di sản đặt ra.

Bởi, từ bài học “Hàm Cá Mập”, chúng ta thấy rõ việc xây công trình sát Bờ Hồ vốn đã khó khăn. Nhưng nếu xây hỏng, xây không nghiên cứu kỹ, việc phá đi làm lại còn nhọc nhằn gấp bội.

Mỹ Anh