Cụ thể, vào đêm qua (15/6), video bài hát “Một con vịt” trên kênh Youtube Heo Con đã cán mốc 1 tỉ lượt xem. Nội dung video là hình ảnh hoạt hình 3D minh họa cho bài hát.
Thẳng thắn, bài hát cũng như hình ảnh không có quá nhiều điều đặc biệt để tạo nên “kỳ tích”. Song, video đã đánh trúng tâm lý người dùng, và hơn cả là đã chiều lòng được các khán giả nhí.
1 tỉ lượt xem, tức là nếu chia bình quân dân số, mỗi người Việt sẽ xem 10 lần. Nhưng thực tế, lượt xem video đa phần là khán giả nhỏ tuổi. Không ít bình luận trên các diễn đàn đều cho rằng video là một phần không thể thiếu để “đưa cơm” những đứa trẻ trong gia đình.
Nhiều bình luận cũng hài hước nói thêm về tiềm năng tiếp tục phá vỡ những giới hạn của video: “Còn đẻ thì còn tăng view”.
Trong bài viết này, người viết sẽ không cố tìm hiểu tính đúng sai trong giáo dục, nuôi dạy trẻ của việc “đưa cơm” bằng video YouTube. Điều tôi muốn đề cập là vai trò của “view” với việc đánh giá thành công của một video ca nhạc hay đánh giá giá trị của người nghệ sĩ.
Không chỉ ở Việt Nam, ở thế giới, video nhiều nhất thế giới với 14 tỷ lượt xem cũng là một video ca nhạc cho thiếu nhi với tên gọi “Baby Shark”- một ca khúc thiếu nhi sôi động kèm hình 3D minh họa na ná “Một con vịt”. Đồng nghĩa, thói quen cho trẻ xem những bài hát thiếu nhi sôi động, hình ảnh ngộ nghĩnh là phổ biến toàn cầu chứ không chỉ ở Việt Nam.
Và những bài hát “đưa cơm” này không thể coi là có giá trị nghệ thuật xuất sắc. Cả những hình ảnh 3D trong các clip cũng không thể so sánh về thẩm mỹ hay mức độ đầu tư với các MV ca nhạc của các ca sĩ thành danh.
Hiểu đơn giản, nội dung của những video này đã đáp ứng nhu cầu của một bộ phận khách hàng. Và khi cung gặp cầu, lượt xem, lợi nhuận sẽ bùng nổ. Nó đơn giản là một sản phẩm giải trí bắt kịp nhịp nhu cầu của tệp khách hàng, không hơn.
Điều này đồng nghĩa, các ca sĩ cũng cần cân nhắc lại trong thước đo giá trị bản thân mình. Trong nền giải trí hiện đại, rất nhiều nghệ sĩ đã đồng nhất giá trị nghệ thuật của bản thân với lượt xem hay “Top thịnh hành” trên YouTube.
Những nỗ lực quái dị đã xảy ra khi rất nhiều người hâm mộ đã thuê cả dàn máy “cày view” cho thần tượng. Họ bỏ thời gian, tiền bạc chỉ để idol có những con số ấn tượng. Và, những con số này sẽ được trang của các ca sĩ cập nhật như một dạng “chiến tích” về thành công của MV cũng như giá trị của người nghệ sĩ.
Và, đối chứng hiện tượng “Một con vịt” với cách khoe mẽ “view” này, chúng ta sẽ thấy nếu chỉ tính lượt xem thì các ca sĩ đang đồng nhất mình cũng như ngành nghề của mình với một nền giải trí “đưa cơm”. Vẫn biết, lượt xem có thể quy đổi ra lợi nhuận thương mại song nó không phải thước đo để đánh giá thành công của người nghệ sĩ về mặt nghệ thuật.
Việc “cày view” cho thần tượng cũng là hành động lố bịch khi các bậc phụ huynh đã quy đổi mức độ tự nguyện của con họ khi xem “Một con vịt”: 5 lượt phát hết 1 bát cơm.
Có người hâm mộ nào đủ kiên trì “cày view” cho thần tượng đều như bữa ăn mỗi ngày hàng năm ròng?
Mỹ Anh
Chấn hưng văn hóa từ trái tim với làng nghề
Hết thời “nhập siêu” văn hóa?
