Hết thời “nhập siêu” văn hóa?

Đây là năm thứ 4 Hà Nội tổ chức lễ hội liên quan tới sáng tạo. Năm nay, các địa điểm diễn ra chuỗi sự kiện gồm những viên ngọc quý về kiến trúc trong lòng phố như: Cung Văn hóa Thiếu Nhi; tòa nhà của Đại học Khoa học Tự Nhiên (Đại học Tổng hợp cũ); Bảo tàng Lịch sử Quốc gia; Nhà khách Chính phủ (Bắc Bộ Phủ cũ); cùng rất nhiều vườn hoa, tuyến phố, công trình công cộng phục vụ trải nghiệm.

Theo thông báo của Ban Tổ chức, Lễ hội Thiết kế sáng tạo Hà Nội 2024 được mở rộng với hơn 110 hoạt động thuộc 12 lĩnh vực công nghiệp văn hóa tiêu biểu như kiến trúc, mỹ thuật, trình diễn, điện ảnh, quảng cáo.

Lễ hội đã có sự góp mặt của hơn 500 đơn vị, hơn 1.000 nhà sáng tạo, trong đó có nhiều nghệ sĩ trẻ tài năng đã thành danh cả trong và ngoài nước. Cộng đồng người khuyết tật và các nhóm yếu thế trong xã hội đã tích cực đóng góp với vai trò là những nhà sáng tạo chuyên nghiệp.

Đáng nói, sau 9 ngày diễn ra, Lễ hội đã tiếp 30 vạn lượt khách. Cao điểm, có ngày, Lễ hội đón tới 6 vạn lượt khách tham gia. Tất cả thống kê đều chưa tính những không gian mở như vườn hoa, đường phố, quảng trường, những nơi cũng diễn ra hoạt động của Lễ hội.

Những con số định lượng thực sự ấn tượng về cách mà Hà Nội đang chuyển mình từ thành phố thâm trầm với nhiều hương thầm, sắc ẩn thành một Thủ đô chiều sâu mà sôi động, sáng tạo với các hoạt động văn hóa hiện đại, giàu bản sắc.

Bên cạnh đó, những công trình kiến trúc cũ, những di sản xưa cũng được “đánh thức” khi hàng dài người trẻ đứng xếp hàng để chờ vào chiêm ngưỡng những bức tranh tường từ thời các họa sư Trường Mỹ thuật Đông Dương hay những công trình kiến trúc đậm dấu ấn Xã hội Chủ nghĩa thời kỳ kháng chiến.

Chạm vào trái tim di sản với sự tự nguyện của người trẻ cùng những hoạt động mở tạo sự gắn kết quá khứ- tương lai; thế hệ cũ- thế hệ mới; di sản xưa- văn hóa nay… là điều mà Hà Nội đã làm được.

Những điều này làm di sản “sống” với sự tiếp biến, sự chủ động của người tham gia và cả sự tự tôn về những điều cha ông hay thế hệ mình đã và đang kiến tạo được.

Trước Lễ hội Thiết kế Sáng tạo là sự bùng nổ của các chuỗi gameshow âm nhạc Việt khiến những concert ca nhạc “hậu chương trình” cháy vé. Hay cả việc Bảo tàng Quân sự mới mở có dấu hiệu quá tải trong những ngày đầu bởi lượng người tới quá đông cũng là chỉ dấu rất rõ nét về thời điểm vươn lên của văn hóa, lịch sử Việt, trong lòng công chúng Việt.

Sẽ là sớm để nói rằng thời “nhập siêu” văn hóa kết thúc. Tuy nhiên, những chỉ dấu gần đây cho thấy sự trỗi dậy mạnh mẽ của các sản phẩm văn hóa Việt. Và nó tái khẳng định văn hóa Việt hoàn toàn có thể cạnh tranh sòng phẳng với các sản phẩm nước ngoài ở trên sân nhà nếu được làm chỉn chu.

Nó cũng cho thấy, công nghiệp văn hóa sẽ có thành tựu nếu những nhà quản lý khơi gợi được mạch ngầm âm ỉ- những vốn quý của cha ông.

Mỹ Anh